Connect with us

İnanışlar

Nazar Boncuğu Nedir Ne İşe Yarar Tarihi ve Kökeni

Nazar Boncuğu: Üzerinde taşıyan kişiyi kem gözlerden koruduğuna inanılan çoğunlukla mavi renkli ve göz şeklinde imal edilen bir boncuktur.

Nazar Boncuğu: Üzerinde taşıyan kişiyi kem gözlerden koruduğuna inanılan çoğunlukla mavi renkli ve göz şeklinde olan boncuk. Tarih boyunca, çoğu kültürde ve dinsel inançta, göz figürü kötülükleri savan güçlü bir tılsım olarak kabul edilmiştir.

Kökeni; Sümerler’e, Babiller’e ve Eski Mısır’a uzanan nazar değmesi inanışına göre, insanın taşıdığı olumsuz düşünceler, fikrin dışarıya açılmış biçimi olan gözlerden dışarı çıkar. Bu da bakışlarla olur. Buna, vurucu güç adı verilir. Vurucu gücü önlemek ve ondan korunmanın yolu ise “göze gözle karşı gelmek” olarak görülmüştür.

Nazarın ve nazar boncuğunun izleri, Mısır‘a M.Ö. 4800-M.Ö. 5000 yıllarına uzanıyor. Dünyadaki tüm kötülükleri gören Mısır tanrısı Osiris‘in gözünün; yoksulluğu ve cehaleti uzaklaştırdığına inanılırdı. Oğlu Horus, gözlerini açtığında ortalığın aydınlandığı (iyilik) kapattığında karanlık (kötülük) olduğu düşünülürdü.

Şekli gözü andıran her şeyin, insanı kötü düşünceden, nazardan koruduğu inancı yaygınlık kazanmış. Özellikle Eski Mısır’da “Osiris’in Gözü” ya da “Horus’un Gözü”, nazara karşı korunma yollarından önemli figürlerindendir.

Güneş tanrısı Osiris‘i öldüren Seth‘den öç almak isteyen Horus‘un gözü, kavga sırasında aynı zamanda amcası olan karanlıklar ve kötülükler tanrısı Seth tarafından parçalanır. Bilimlerin ve tıbbın kurucusu olan Toth parçaları toplar ve gözü eski haline getirir. Ancak 1 / 64’lük parçası eksiktir ve bu parça, Toth‘un büyü ve sihir gücü tarafından tamamlanır.

Daha sonra Horus’un gözünü simgeleyen hiyeroglif resim, uzak görüşlülüğün, beden dokunulmazlığının ve sonsuz doğurganlığın simgesi olarak, gemi, araba mumya, vazo gibi nazardan korunması gereken gereçlerin üzerine çizilmeye başlanmıştır.

Mısırlılar önem ve değer verdikleri her şeyi, koruyabilmek için üzerine Horus’un gözünü çizdiler. Bu çizimler daha sonra Anadolu‘ya ulaştı ve büyük bir olasılıkla onu ilk defa Fenikeliler (M.Ö. 2500-M.S. 65) cam üzerine geçirdi.

Bugün bir nazar boncuğuna bakarken, binlerce yıldır kesintisiz devam eden bir süreci bir saniye daha ileriye taşıyoruz. Birisine nazar boncuğu hediye ederken, aslında binlerce yıldan bu yana devam eden bir geleneği sürdürüyoruz.

Özellikleri Nelerdir

Nazar boncukları genellikle göz şeklinde imal edilir. Göze aynı zamanda boncuk da denmektedir. Bu bağlamda bakıldığında kişinin dünyaya açılan penceresi gözdür ve göz her türlü, iyi ve kötü, düşüncelerin ilk çıkış noktası olarak kabul edilir. Bu yüzden bakışlardan, kötü gözlerden korunmak amacıyla emici özelliği olduğuna inanılan mavi renkli taşlar eskiden beri kullanılagelmiştir. Ve son halini günümüzdeki çeşit çeşit nazar boncukları olarak almıştır. Şu an, gerek inanç gerek gelenek, gerekse de süs eşyası olarak pek çok kişi nazar boncuğunu günlük yaşantısında çok sık kullandığı yerlerde bulundurmaktadır.

Nasıl Yapılır

Nazar boncuğu yapılırken içine kurşun dökülür. Bunun da iyi şans getirdiği söylenir. Her mavi cam boncuk nazarı savmaz. Bu boncukların mutlaka bulunması gereken bazı özellikleri vardır Örneğin kimi ustalara göre mavi üzerine sarı renkli göz yer almalıdır. Ayrıca “Göz Ocağı” niteliğinde özel (daha eski halk inançlarına göre “İyeli/Eyelü”, yâni koruyucu ruhu olan) bir yerde eritilmiş olmalıdır.

Nazar Boncuğu Ocakları

Nazar boncuğu ocaklarının kuruluşu da geçmişte özel bir tören ile gerçekleştirilirdi. Bu ocakta başka bir cam işiyle uğraşılmaz, sadece nazar boncuğu yapılırdı. Öyle ki aynı işliğin içerisinde başka cam eşyalar yapan usta, nazar boncuğu üretmek için yalnızca asıl ocağı kullanır. Ayrıca inanışa göre; gerçek bir nazar boncuğunun mutlaka elde yapılması gerekir, makinelerle seri halde üretilen boncuklar bir süs eşyası olmaktan öte bir anlam ifâde etmez.

Eski Türk İnançlarında Nazar Boncuğu

Tarihteki Türk topluluklarında nazar boncuğuna munçuk, moncuk, monşak, monçak, monçok, muyınçak gibi isimler verilmiştir. Attila Han’ın babasının adı da Muncuk’tur. Türk halk inancında Albıs, Gökçe Munçuk (Mavi Boncuk)’tan çok korkar.

Kotaz sözcüğü de yine nazar boncuğu anlamında kullanılan başka bir kelimedir. Gözün dikkatini başka yöne çekmesi nedeniyle korunduğu mantığı öne sürülür. Çok kuvvetli nazarların kotazları (nazar boncuklarını) çatlattığı hatta parça parça ettiği anlatılır. Sözcük olarak “kutlu nesne” anlamına gelir. Köşgük ve çom tabirleri de aynı anlamda kullanılır ve nazarlık demektir.

Rüyada Nazar Boncuğu Görmek

Rüyada Nazar Boncuğu Görmek
Advertisement
1 Comment

1 Comment

  1. Pingback: HİÇ BİLMEDİĞİMİZ ŞAMANİST GELENEKLERİMİZ

Soru Sor - Fikrini Yaz

Advertisement
Advertisement

Tavsiye Yazılar